Plastry są wykorzystywane powszechnie do zabezpieczania niewielkich ran, w których przypadku stosowanie opatrunków specjalistycznych nie jest konieczne. Niestety niejednokrotnie zdarza się, że nieumiejętnie przyklejony plaster zaczyna się odklejać od skóry, odsłaniając ranę. Jest to na szczęście problem, któremu można łatwo zapobiec – wystarczy wiedzieć, w jaki sposób prawidłowo zabezpieczyć plastrem ranę. Co zrobić, żeby plastry nie odklejały się i jak odkleić plaster, który zbyt mocno przyklei się do skóry? Praktyczne wskazówki dotyczące korzystania z plastrów zebraliśmy poniżej. Zachęcamy do zapoznania się z treścią artykułu!
Po co przyklejać plaster na ranę?
Plastry należą do najpopularniejszych materiałów opatrunkowych, które są powszechnie wykorzystywane nie tylko w warunkach domowych, ale też w placówkach medycznych. Plaster stosuje się na niewielkie rany i otarcia, w których przypadku nie ma konieczności zakładania opatrunków specjalistycznych. Jego zadaniem jest zabezpieczanie rany, by nie działały na nią czynniki szkodliwe – plaster chroni zatem ranę przed zanieczyszczeniem, a także przed infekcją. Dodatkowo stanowi barierę chroniącą ranę przed podrażnieniem.
Można wyróżnić różne rodzaje plastrów. Wśród nich znajdują się plastry z opatrunkiem do przycinania i gotowe w różnych wielkościach do wyboru, a także plastry sterylne z opatrunkiem chłonnym, a nawet specjalne plastry ściągające ranę. Jak przykleić plaster do skóry prawidłowo? Czynność nie wydaje się skomplikowana, ale jest to pozorne wrażenie. Oczywiście łatwo przykleić plaster, gdy mowa o bez trudu dostępnych obszarach skóry, które nie są bardzo ruchome. Nie każdy jednak wie, jak przykleić plaster na czubek palca, na kolano czy na łokieć, by opatrunek trzymał się stabilnie i nie odklejał się.
Jak prawidłowo przykleić plaster na ranę?
Gdy dojdzie do skaleczenia lub obtarcia, ranę należy oczyścić, odkazić i zabezpieczyć. Do opatrywania rany należy się dobrze przygotować, w tym w szczególności zadbać o higieniczne warunki udzielania pierwszej pomocy sobie czy poszkodowanemu. Przed założeniem plastra należy oczywiście umyć dokładnie ręce, a jeśli będziemy opatrywać obcą osobę, najlepiej włożyć dłonie w rękawiczki. Ranę należy przemyć oraz odkazić. Następnie trzeba dobrać rodzaj i wielkość plastra do danego urazu. Na rynku są dostępne plastry już przycięte o różnych wymiarach do wyboru, ale można też wybrać plaster do samodzielnego przycinania, którego wielkość indywidualnie dostosujemy do wielkości rany. Z przygotowanego plastra należy zdjąć zabezpieczający materiał i – nie dotykając opatrunku – przykleić w miejscu rany w taki sposób, aby opatrunek dotykał rany, a warstwa klejąca plastra znajdowała się poza powierzchnią rany. Plastry należy oczywiście zmieniać regularnie, szczególnie wtedy, gdy przesiąkną lub ulegną zabrudzeniu.
Powyżej opisano procedurę najprostszą przyklejania plastra, gdy rana znajduje się w miejscu bez trudu dostępnym i nieruchomym. Co jednak z miejscami problematycznymi, gdzie plaster często nie trzyma się najlepiej?
- Jak przykleić plaster na czubek palca? – Na opuszkach palców plaster często nie chce się trzymać i szybko się odkleja, odsłaniając ranę. Jest na to na szczęście łatwy sposób. Wystarczy naciąć końcówki klejące plastra po obu stronach wzdłuż. Następnie otrzymane paski trzeba kleić na krzyż. W pierwszej kolejności kładziemy na ranie część plastra z opatrunkiem, a następnie zawijamy wokół palca dwa paski, by potem móc złożyć plaster i po drugiej stronie przykleić dwa pozostałe paski.
- Plastry ściągające ranę – jak przykleić? – plastry ściągające stosujemy w przypadku ran, których brzegi się rozchodzą. Takie plastry stosujemy zamiast szwów, gdy te nie są jeszcze obligatoryjnie konieczne. Plaster ściągający należy przykleić w taki sposób, aby brzegi rany stykały się ze sobą, co ułatwi proces gojenia. Warto tu dodatkowo skonsultować z lekarzem, kiedy i jak odkleić plaster od rany, by mieć pewność, że jej brzegi się prawidłowo zrosły i nie rozejdą się.
- Jak przykleić plaster na ruchome stawy (np. łokieć czy kolano)? – Na ruchome stawy zwykłe plastry mogą się nie sprawdzić, gdyż przy poruszaniu się mogą się odklejać. W tym przypadku najlepiej zastosować elastyczne plastry specjalnego typu, które są przeznaczone właśnie do stosowania na stawy.
- Jak przykleić plaster na mocno krwawiącą ranę? – Jeżeli rana mocno krwawi, sam plaster może się okazać niewystarczający, gdyż szybko przesiąknie i odklei się. Z intensywnie krwawiącą raną, po jej zabezpieczeniu opatrunkiem, należy się zgłosić do lekarza. Podobnie postępujemy, jeśli rana została zanieczyszczona, gdyż grozi to jej zainfekowaniem.
Co zrobić, żeby plastry się nie odklejały?
Często zdarza się, że nieumiejętnie założony plaster zaczyna szybko odchodzić od skóry, zsuwa się po niej, a nawet zaczyna się całkiem odklejać. Nie jest to oczywiście pożądany stan, gdyż odsłania się w ten sposób rana, a to może grozić jej zanieczyszczeniem lub zainfekowaniem. Warto zatem wiedzieć, co zrobić, żeby plastry się nie odklejały, a prawdopodobnie uda nam się uniknąć tego problemu. Przede wszystkim dość powszechnym błędem jest przyklejanie plastra do skóry wilgotnej bądź tłustej (np. od kremu). Takie warunki sprawiają, że plaster szybko się odkleja, czego oczywiście chcemy uniknąć. Plastry zawsze przyklejamy zatem na skórę dobrze osuszoną i odtłuszczoną. Ważne również, aby postawić na materiały opatrunkowe dobrej jakości, które posiadają mocny klej, jednocześnie pozostając oddychającymi, by rana mogła się dobrze goić.
Jak odkleić plaster bezboleśnie?
Plaster ma za zadanie zabezpieczać ranę przed podrażnieniami, zanieczyszczeniem i zainfekowaniem. Należy go jednak zmieniać regularnie. Dobrze przyklejony plaster nie będzie samoczynnie się od rany odklejać, ale to jednocześnie sprawia, że możemy mieć problem z jego bezbolesnym odklejeniem od skóry. Warto zatem wiedzieć, jak odkleić plaster od rany prawidłowo, by nie wiązało się to z dolegliwościami bólowymi czy podrażnieniem skóry. Wiedza, jak odkleić plaster, ma szczególne znaczenie, jeśli opatrunek znajduje się na skórze dziecka, któremu ciężej wytłumaczyć, że zdejmowanie opatrunku może być chwilowo bolesne.
Jak odkleić plaster bezboleśnie? Należy do wspomnianej czynności podejść z delikatnością. W pierwszej kolejności trzeba lekko podważyć brzegi plastra, uważając, aby przy tej czynności nie naciągać zbyt mocno skóry, co mogłoby uszkodzić gojącą się ranę lub podrażnić zdrową skórę pod klejem plastra. Odklejając warstwę klejącą, działamy zatem powoli i z wyczuciem. Można się wspomagać w tym przypadku również letnią wodą, solą fizjologiczną bądź specjalnym środkiem do odklejania plastrów.
Do rany może się niekiedy przykleić również jej część opatrunkowa, czyli ta stykająca się bezpośrednio z gojącym się obszarem ciała. Jest to poważniejszy problem, gdyż nieumiejętne działanie może naruszyć gojącą się ranę, a nawet ją rozerwać na nowo. Jak zatem odkleić opatrunek od rany prawidłowo? Jeśli opatrunek jest przyklejony do rany, najlepiej działać powoli, spokojnie i na mokro, czyli zwilżając go np. solą fizjologiczną.
Przyklejanie i odklejanie plastrów u dzieci
Wypadki zdarzają się nie tylko osobom dorosłym. Często dotyczą również dzieci, a można nawet pokusić się o stwierdzenie, że to właśnie w przypadku dzieci dochodzi do nich znacznie częściej niż u osoby dorosłej. Dla małego dziecka już sam wypadek i widok rany (niejednokrotnie silnie krwawiącej) jest już obciążającym przeżyciem, dlatego opiekun powinien – udzielając maluchowi pierwszej pomocy – działać spokojnie, by nie przekładać swoich nerwów na dziecko, a raczej swoim opanowaniem je uspokoić. Zakładając plaster dziecku, warto odwrócić jego uwagę, żartując, opowiadając ciekawą historyjkę itd. Można również wykorzystać plaster z kolorowym motywem – dzieci je uwielbiają!
Samo przyklejenie plastra dziecku na ranę to już połowa sukcesu, ale pamiętajmy też o tym, że opatrunki należy zmieniać, a te niekiedy mocniej przyklejają do skóry. Dobrze wiedzieć wówczas, jak odkleić opatrunek od rany, by nie było to dla dziecka bolesne. W tym przypadku działamy podobnie jak u osób dorosłych. Jak bezboleśnie odkleić plaster u dziecka? Gdy gazik przyklei się do rany, delikatnie zwilżamy go solą fizjologiczną. Gdy plaster namoknie od soli fizjologicznej, łatwiej odejdzie od rany, dzięki czemu ściągniemy go z dziecięcej skóry bez większych problemów.
