Trudno gojące się rany to problem wymagający zastosowania specjalistycznych materiałów opatrunkowych. Należą do nich między innymi opatrunki ze srebrem, które chronią ranę przed patogennymi mikroorganizmami, jednocześnie wspomagając regenerację tkanek. Można np. wykorzystać plastry ze srebrem na otwarte rany, na rany zainfekowane, odleżynowe czy rany stopy cukrzycowej. Również doskonale na rany pooparzeniowe i wiele innych rodzajów ran sprawdzają się opatrunki ze srebrem. Jak zakładać je prawidłowo oraz jak często je zmieniać? Czy są przeciwwskazania do stosowania opatrunków ze srebrem? Więcej informacji na ten temat można znaleźć poniżej.
Opatrunki ze srebrem – właściwości
Do prawidłowego gojenia się rana potrzebuje odpowiednich warunków i zabezpieczenia przed czynnikami zewnętrznymi, które mogłyby prowadzić do jej podrażnienia, zanieczyszczenia czy zainfekowania. Ranę najlepiej zabezpieczać, stosując wysokiej jakości materiały opatrunkowe. Na rynku można znaleźć wiele rodzajów materiałów opatrunkowych jałowych i niejałowych, w tym również opatrunki specjalistyczne przeznaczone do stosowania w szczególnych przypadkach. Do takich produktów można zaliczyć opatrunki ze srebrem, które – jak sama nazwa wskazuje – zawierają dodatek jonów srebra, znanych ze swoich właściwości antybakteryjnych.
Opatrunki ze srebrem są dostępne w postaci cienkich, samoprzylepnych plastrów. Są miękkie i wygodne w stosowaniu na co dzień, a przy tym nikt nie powinien mieć wątpliwości, jak założyć opatrunek ze srebrem prawidłowo i jak często go zmieniać. Opatrunek bardzo dobrze dopasowuje się do powierzchni rany, a przyklejony prawidłowo, wspomaga jej leczenie, co ma niebagatelne znaczenie w przypadku ran, które nie chcą się dobrze goić. To właśnie jony srebra odpowiadają za to, jak działają opatrunki ze srebrem i jakie zastosowanie posiadają.
Jak działa opatrunek ze srebrem?
Jony zawarte w opatrunku ze srebrem wykazują działanie antybakteryjne, co jest szczególnie pożądane, gdy rana jest zakażona, zanieczyszczona lub trudno się goi. Srebro blokuje możliwość namnażania się bakterii, a przy tym niszczy ich błony komórkowe i upośledza łańcuch oddechowy, co prowadzi do ich śmierci. W konsekwencji dochodzi do zmniejszenia stanu zapalnego, a rana łatwiej się leczy i skuteczniej się oczyszcza.
Przyklejony na ranę plaster ze srebrem działa zatem:
- ochronnie, zabezpieczając ranę przed zainfekowaniem,
- zabijając szkodliwe mikroorganizmy, które już zainfekowały ranę,
- wspomagając leczenie trudno gojącej się rany,
- odprowadzając wydzielinę na zewnątrz rany i jednocześnie zachowując optymalny dla procesów gojenia poziom wilgotności rany,
- zapewniając gojącej się ranie odpowiednią wentylację, w tym dopuszczając do rany tlen, który wspomaga gojenie,
- wspierając i przyspieszając regenerację tkanek.
Kiedy stosować plaster ze srebrem?
Stosowanie plastrów ze srebrem znajduje zastosowanie w przypadku ran, które się trudno goją, w tym zarówno w przypadku ran o ostrym przebiegu, jak i w przypadku ran przewlekłych. Plastry ze srebrem na otwarte rany również można stosować. Umożliwiają leczenie ran problematycznych, w tym powstałych po oparzeniach czy wrzodach, poza tym można je stosować na rany odleżynowe, a nawet na rany stopy cukrzycowej, które to, leczone nieprawidłowo, mogą nawet nieść ryzyko amputacji nogi. Plastry ze srebrem – z uwagi na swoje antybakteryjne działanie – będą odpowiednie do wykorzystania również na niemal każdą inną ranę narażoną na zanieczyszczenie bądź na ranę zainfekowaną, a nawet na ranę cieknącą.
Jak założyć opatrunek ze srebrem?
Prawidłowe założenie opatrunku ze srebrem i jego zgodne z zaleceniami zmienianie są kluczowymi elementami leczenia rany trudno gojącej się. Jak założyć opatrunek ze srebrem prawidłowo? Sposób postępowania w tym przypadku nie jest skomplikowany, jednak należy pamiętać o zachowaniu odpowiedniej higieny. Zawsze należy zatem przede wszystkim dokładnie umyć ręce, zanim w ogóle sięgniemy po opatrunki ze srebrem. Jak zakładać natomiast tego rodzaju materiał opatrunkowy na ranę, z pewnością podpowie lekarz, który zaleci jego stosowanie.
Używanie plastrów ze srebrem nie jest trudne. W pierwszej kolejności plaster ze srebrem należy oczywiście wyjąć z opakowania jednostkowego, a jeśli opatrunek jest za duży, można go dociąć do odpowiednich wymiarów, pamiętając jednak o tym, że prawidłowo założony, powinien lekko wystawać poza ranę. W kolejnym kroku dobrze oczyszczamy ranę środkiem oczyszczającym, a potem sięgamy po opatrunek ze srebrem i zdejmujemy osłonki zabezpieczające plaster ze srebrem. Jak założyć go prawidłowo? Delikatnie przykładamy opatrunek do rany, bardzo lekko dociskając jego brzegi do skóry. Powierzchnia opatrunku powinna obejmować całą ranę, a w związku z tym, że ma bezpośredni kontakt z raną, opatrunek ze srebrem nazywamy opatrunkiem pierwotnym. Całość następnie należy zabezpieczyć opatrunkiem wtórnym, czyli najlepiej jałowym opatrunkiem chłonnym bądź superabsorpcyjnym i umocować, stosując przylepiec lub bandaż.
Nieco inaczej będziemy zakładać na rany suche opatrunek ze srebrem. Jak założyć go w tym przypadku? Gdy plaster zostanie umieszczony na oczyszczonej wcześniej ranie, zaleca się zwilżenie obszaru nad raną sterylną solą fizjologiczną, a następnie przykrycie nieprzepuszczającym wilgoci opatrunkiem.
Opatrunek ze srebrem – jak często zmieniać?
Zmiana opatrunku ze srebrem nie jest procedurą skomplikowaną, poza tym jest to czynność dla pacjenta praktycznie bezbolesna. Plastry ze srebrem są specjalnie impregnowane kwasami tłuszczowymi, dzięki czemu nie podrażniają i nie uszkadzają przy zdejmowaniu świeżych tkanek. Jak często zmieniać opatrunek ze srebrem? Zawsze należy częstotliwość zmian opatrunku skonsultować wcześniej ze swoim lekarzem, aby mieć pewność, że działamy prawidłowo.
Zwykle zaleca się wymianę opatrunków ze srebrem nie rzadziej niż raz w tygodniu. Jest to podyktowane tym, że swoje właściwości i działanie opatrunki ze srebrem utrzymują maksymalnie przez siedem dni. W niektórych przypadkach lekarz może jednak zalecić, by plaster ze srebrem zmieniać częściej, np. co 3-5 dni, w tym np. kiedy rana mocno krwawi lub przecieka. Zdarza się też, że lekarz zaleca plaster na ranie trzymać dłużej, w tym np. na dwa tygodnie w przypadku oparzeń II stopnia.
Nigdy też nie trzymamy się „na ślepo” podanych wyżej reguł, gdyż nie są one sztywne i niekiedy trzeba po prostu działać intuicyjnie. Należy zatem bacznie obserwować swoją ranę i w razie potrzeby reagować jak najszybciej, gdy dzieje się z nią coś niepokojącego. Jeśli np. opatrunek przemaka lub bardzo boli, może być konieczna jego szybsza wymiana na nowy. W razie wątpliwości można się oczywiście dla pewności zawsze skonsultować z lekarzem – jest to nawet wskazane, by mieć pewność, że działamy poprawnie.
Zazwyczaj samo odklejenie plastra ze srebrem nie jest problematyczne, ale jeśli będzie to z jakiegoś powodu utrudnione, nie należy wykonywać tej czynności na siłę. Najlepiej wówczas lekko zwilżyć opatrunek, by plaster łatwiej się odklejał od skóry i nie podrażniał jej.
Opatrunek ze srebrem – przeciwwskazania do jego stosowania
Trzeba pamiętać, że nie każdy pacjent może mieć założony opatrunek ze srebrem. Przeciwwskazania dotyczą szczególnie osób, które są uczulone na srebro. Jednocześnie warto wiedzieć, że do odkażania ran, które planujemy zabezpieczyć opatrunkiem ze srebrem, nie powinno się stosować środków na bazie jodu.
