Kleszcze to pasożyty zewnętrzne ludzi i zwierząt, których cykl rozwojowy obejmuje stadium jaja, larwy, nimfy oraz postaci dorosłej. Na świecie występuje kilkaset gatunków kleszczy, natomiast w Polsce najbardziej znany jest kleszcz pospolity (Ixodes ricinus). Te niewielkie pajęczaki przenoszą groźne choroby, dlatego należy je usuwać niezwłocznie po zauważeniu ich obecności na skórze. Wyciąganie kleszcza wymaga precyzji i cierpliwości oraz zastosowania odpowiednich metod. Do najpopularniejszych przyrządów do wyciągania kleszczy zalicza się pęsetę, jednak nie jest to jedyny sposób na usunięcie pajęczaka bez narażenia się na dodatkowe problemy zdrowotne. Z poniższej treści dowiesz się więcej na temat kleszczy oraz poznasz odpowiedź na pytanie, po jakim czasie najlepiej wyjąć kleszcza, a także jak wyciągnąć kleszcza w bezpieczny sposób.
Co warto wiedzieć o kleszczach? Szkodliwość kleszczy
Kleszcze to pajęczaki, których naturalnym środowiskiem są lasy liściaste i mieszane. Można je również spotkać w wysokich trawach oraz parkach i coraz częściej również w przydomowych ogrodach. W Polsce sezon na kleszcze rozpoczyna się zwykle wczesną wiosną, a kończy późną jesienią, ale niekiedy, przy utrzymujących się dodatnich temperaturach, kleszcze mogą być też aktywne zimą. Ugryzienie kleszcza nie jest wprawdzie bolesne dla człowieka, ponieważ w ślinie pajęczaka są zawarte substancje znieczulające, jednak może się okazać bardzo groźne dla zdrowia – kleszcze przenoszą szereg patogenów chorobotwórczych, do których zalicza się bakterie, wirusy oraz pierwotniaki. Obecność wcześniej wspomnianych patogenów zwiększa ryzyko zakażenia niebezpiecznymi dla zdrowia chorobami odkleszczowymi. Warto tutaj jednak zaznaczyć, że nie każdy kleszcz jest nosicielem chorób.
Kleszcz może ugryźć człowieka zarówno będąc w stadium larwy, jak i nimfy czy postaci dorosłej. Dlaczego należy uważać na kleszcze? Te niewielkie pajęczaki mogą się okazać dla człowieka bardzo niebezpieczne, ponieważ przenoszą choroby, które mogą prowadzić do poważnych problemów zdrowotnych. Kleszcze mogą się przyczynić do rozwoju groźnych dla człowieka chorób odkleszczowych takich jak borelioza czy kleszczowe zapalenie mózgu (KZM). Kolejną chorobą odkleszczową jest anaplazmoza, czyli infekcja bakteryjna, przy której może występować m.in. wysoka gorączka (często powyżej 39 stopni Celsjusza), bóle głowy, mięśni i stawów oraz ogólne osłabienie organizmu. Inne choroby przenoszone przez kleszcze to babeszjoza, czyli infekcja pasożytnicza, tularemia, dur powrotny oraz gorączka krwotoczna krymsko-kongijska (HFE).
Po jakim czasie najlepiej wyjąć kleszcza?
Kleszcze przyczepiają się do swoich żywicieli głównie przy pomocy znajdujących się na aparacie gębowym kolców oraz za pomocą odnóży. Te niewielkie pajęczaki mogą się przyczepić niemal do każdego miejsca na skórze, jednak szczególnie preferują miejsca, w których skóra jest cienka i bardziej ukrwiona, ponieważ przez taką skórę mogą się łatwiej przebić. Do najchętniej wybieranych przez kleszcze miejsc do wkuwania zalicza się przede wszystkim:
- okolice pach i pachwin,
- skórę głowy,
- okolice piersi,
- miejsca pod kolanami,
- okolice za uszami i karkiem,
- pośladki.
Przy ugryzieniu kleszcza bardzo ważny jest czas reakcji – wyciąganie kleszcza ze skóry należy rozpocząć bezpośrednio po jego zauważaniu (najlepiej do 24 godzin od wkłucia). Im dłużej pajęczak pozostanie w naszej skórze, tym większe będzie ryzyko zakażenia przenoszonymi przez kleszcze patogenami chorobotwórczymi. Szybkie pozbycie się kleszcza pozwoli uniknąć niebezpiecznych dla zdrowia powikłań.
Wyciąganie kleszcza – najważniejsze zasady
Chcąc odpowiedzieć na pytanie, jak wyciągnąć kleszcza, na początku warto dokładnie zapoznać się z najważniejszymi zasadami wyciągania kleszczy. Po zauważeniu kleszcza na ciele należy pamiętać o następujących zasadach:
- Do wyciągnięcia kleszcza ze skóry należy użyć odpowiednich metod i narzędzi, które są przeznaczone do ich usuwania.
- Kleszcza nie należy zgniatać, nadmiernie wykręcać, szarpać czy też wyciskać, ponieważ takie działania mogą spowodować przedostanie się patogenów chorobotwórczych do organizmu.
- Nie należy zwlekać z usunięciem kleszcza, ponieważ pozostanie kleszcza w ciele człowieka przez dłuższy czas zwiększa ryzyko rozwoju groźnych chorób odkleszczowych.
- Kleszcza nie smarujemy masłem, nie posypujemy solą, nie przypalamy itd.
- Po usunięciu kleszcza należy pamiętać o dokładnym zdezynfekowaniu miejsca, w którym doszło do ugryzienia, stosując odpowiednie preparaty do dezynfekcji oraz akcesoria do dezynfekcji.
- Jeśli po wyciągnięciu kleszcza obrzęk powiększa się lub pojawił się w rumień wędrujący, należy niezwłocznie udać się do lekarza.
Mogący pojawić się po usunięciu kleszcza rumień wędrujący ma najczęściej owalny kształt, a jego centralna część jest zwykle jaśniejsza (zmiana ta przypomina tarczę do strzelania).
Kleszcz – jak wyciągnąć pajęczaka pęsetą?
Wiele osób, które zostały ugryzione przez kleszcza, zastanawia się, jak wyjąć kleszcza w bezpieczny sposób. Jedną z najpopularniejszych metod usuwania kleszczy jest zastosowanie pęsety – to niewielkie akcesorium pozwala na bezpieczne usunięcie kleszcza. Do wyciągania kleszczy najlepiej sprawdzają się pęsety posiadające zakrzywioną końcówkę. Zastosowanie pęsety na kleszcze polega na umieszczeniu przyrządu jak najbliżej skóry i zamknięciu go wokół głowy pajęczaka – przy tej czynności należy zachować szczególną ostrożność, by nie zmiażdżyć pajęczaka, ponieważ istnieje wówczas ryzyko przeniesienia patogenów chorobotwórczych do organizmu. Następnie kleszcza należy delikatnie wyjąć, kierując pęsetę pionowo do góry. Po usunięciu pajęczaka należy zdezynfekować miejsce ugryzienia.
Jak wyciągnąć kleszcza przy pomocy kleszczkarty?
Pęseta to niejedyna odpowiedź na pytanie, jak usunąć kleszcza. Do wyciągnięcia kleszcza stosuje się również tzw. kleszczkarty. Są to nowoczesne wyroby medyczne, które są wykorzystywane do bezpiecznego usuwania kleszczy. Zaletą tego rozwiązania jest możliwość szybkiego i bezpiecznego usunięcia kleszcza, co zmniejsza ryzyko zakażenia chorobami odkleszczowymi. Produkt ten jest łatwy w użyciu, co czyni go rozwiązaniem idealnym dla każdego miłośnika spędzania czasu w lasach, parkach czy też w przydomowym ogrodzie. Kleszczkarta ma kompaktowe wymiary, które są zbliżone do karty kredytowej, co czyni ten produkt niezwykle poręcznym – bez problemu zmieści się np. w portfelu, poza tym można ją również nosić np. w plecaku lub torebce. Kleszczkarta ma specjalne nacięcia, dzięki czemu sprawdzi się do usuwania zarówno nimf, jak i kleszczy dorosłych.
Jak wyrwać kleszcza kleszczołapkami?
Chcąc odpowiedzieć na pytanie, jak wyrwać kleszcza, warto również rozważyć wybór kleszczołapek. To proste i szybkie rozwiązanie sprawdzi się zarówno w przypadku dzieci, jak i osób dorosłych, umożliwiając wyciągnięcie kleszcza z każdego miejsca ciała. By wyciągnąć kleszcza przy pomocy kleszczołapki, należy wsunąć jej końcówkę między kleszcza a skórę, a następnie unieść do góry, przekręcając uchwyt kilka razy w prawo lub lewo. Wyciąganie kleszcza przy pomocy kleszczołapek nie wywołuje bólu. Kleszczołapki zastosowane zgodnie z zaleceniami producenta nie pozostawiają fragmentów ciała kleszcza pod skórą, co minimalizuje ryzyko zakażenia chorobami odkleszczowymi.
Kleszcz – jak usunąć pajęczaka w inny sposób?
Jakie jeszcze metody można zastosować, jeśli ugryzie nas kleszcz? Jak usunąć pajęczaka w bezpieczny sposób? Jednym ze sposobów na wyciągnięcie kleszcza ze skóry jest zastosowanie specjalnej pompki ssącej. Tego typu rozwiązanie pozwoli bezpiecznie pozbyć się kleszcza z ciała.
Jak wyjąć kleszcza przy pomocy pompki? Przed użyciem produktu należy wcisnąć tłok do oporu, po czym umieścić końcówkę pompki w miejscu, w którym znajduje się kleszcz. Kolejny krok wiąże się z przyciśnięciem urządzenia do ciała i ciągnięciem tłoka do góry. Pompka ssąca na kleszcze sprawdzi się bardzo dobrze w przypadku usuwania kleszczy z miejsc, które są trudno dostępne.
Co można jeszcze zrobić, gdy ugryzie nas kleszcz. Jak wyciągnąć pajęczaka w bezpieczny sposób inną metodą? Do wyciągnięcia kleszcza stosuje się również lasso. Jak wykręcić kleszcza lassem? Użycie lassa wiąże się z umieszczeniem jego pętli wokół pajęczaka – najlepiej w jak najbliższej odległości od skóry. Następnie należy zacisnąć pętlę lassa na kleszczu i wyciągnąć go pionowym ruchem rotacyjnym ku górze.
Co zrobić, jeśli część ciała kleszcza pozostanie w skórze?
Jeśli część ciała kleszcza pozostanie w skórze, w pierwszej kolejności należy spróbować usunąć ją np. przy pomocy pęsety. Jeśli pomimo podjętej próby fragment jego ciała w dalszym ciągu pozostaje w skórze i nie ma możliwości jego usunięcia, należy zdezynfekować miejsce ugryzienia z kleszczem. Można to zrobić przy pomocy preparatu przeznaczonego do dezynfekcji. Konieczna będzie również stała obserwacja miejsca ugryzienia, zwłaszcza pod kątem pojawienia się rumienia – w przypadku wystąpienia tego lub innych niepokojących objawów należy jak najszybciej zgłosić się do lekarza.
