USG, czyli badanie ultrasonograficzne, jest procedurą umożliwiającą bezinwazyjną ocenę struktur wewnętrznych, co jest wykorzystywane w diagnostyce wielu schorzeń oraz w kontrolowaniu efektów ich leczenia. Aby wyniki badania były dokładne, należy się odpowiednio przygotować na USG. Ważna jest zwłaszcza właściwa dieta przed USG brzucha.
Badanie USG może dotyczyć różnych obszarów ciała pacjenta, zależnie od wskazań i dolegliwości, z którymi zgłasza się on do lekarza. Powszechnie wykonuje się między innymi USG serca, płuc czy USG brzucha. Jak się przygotować do badania, aby mieć pewność, że jego wyniki nie będą zakłócone? Bardzo ważna jest przede wszystkim dieta lekkostrawna przed USG. Przepisy na posiłki nieobciążające układu pokarmowego można z powodzeniem znaleźć w sieci. W tym artykule podpowiadamy, jak długo powinna trwać dieta lekkostrawna przed USG, co jeść, a co lepiej ograniczyć, a także jak jeszcze przygotować się do tego badania. Zachęcamy do lektury!
Co to jest USG i kiedy się je wykonuje?
Badanie ultrasonograficzne, określane skrótem USG, to nieinwazyjna, bezpieczna i bezbolesna procedura powszechnie wykorzystywana w diagnostyce wielu schorzeń. Badanie wykonuje się przy pomocy ultrasonografu, co pozwala na uwidocznienie wewnętrznych struktur ciała i ich ewentualnych nieprawidłowości. W badaniu USG wykorzystuje się specjalną sondę, która – przesuwana po badanej okolicy ciała – wysyła fale ultradźwiękowe oraz odbiera te, które odbijają się od tkanek, by następnie komputer przetworzył je na obraz. Uzyskiwany obraz zmienia się w czasie rzeczywistym wraz z manewrowaniem sondą.
Badanie USG sprawdza się zarówno we wspomnianej już diagnostyce schorzeń, jak i w diagnostyce prenatalnej oraz w monitorowaniu stanu chorego pacjenta i kontrolowaniu postępowania jego schorzenia, poza tym jest badaniem przydatnym przy konieczności oceny efektów wdrożonego wcześniej leczenia. W badaniu USG nie wykorzystuje się promieniowania jonizującego. Ultradźwięki są bezpieczne dla człowieka i w razie potrzeby badanie można powtarzać zgodnie z potrzebami.
Badanie ultrasonograficzne można wykorzystać do oceny różnych partii ciała. Powszechnie wykonuje się np.:
- USG jamy brzusznej,
- USG piersi,
- USG serca,
- USG naczyń krwionośnych,
- USG płuc,
- USG stawów,
- USG ginekologiczne,
- USG przezodbytnicze.
Wskazań do badania USG jest oczywiście wiele. Wykonanie badania może być zasadne przykładowo, jeśli pacjent zmaga się z bólami brzucha lub zaburzeniami wypróżnień czy krwawieniami z przewodu pokarmowego bądź moczowego. Badanie wykonuje się też w ciąży do oceny prawidłowości jej przebiegu, a także przy kontrolowaniu stanu tarczycy (np. w przypadku nieprawidłowości w badaniach hormonalnych), a oprócz tego znajduje zastosowanie w profilaktyce raka piersi i nie tylko.
Jak się przygotować do badania USG?
Nie w każdym przypadku badanie USG wymaga szczególnego przygotowania. Przykładowo na USG tarczycy, płuc, serca czy stawów pacjent nie musi się specjalnie przygotowywać. Nieco inaczej jednak wygląda sytuacja, gdy pacjenta czeka wspomniane już USG brzucha. Jak się przygotować w tym przypadku? Jeżeli pacjentowi zalecono USG jamy brzusznej, przygotowanie do badania w sposób zgodny ze wskazówkami lekarza będzie kluczowe, aby móc uzyskać dokładne wyniki.
Przede wszystkim na USG jamy brzusznej należy się zgłosić na czczo. Przed badaniem dobrze wypić ok. 1–1,5 litra niegazowanej wody i bezpośrednio przed USG, najlepiej na 1–2 godziny od badania, powstrzymać się od oddawania moczu. Jest to niezbędne dla odpowiedniego wypełnienia pęcherza moczowego, co pozwoli na jego dokładną ocenę w czasie badania. Ważna jest również dieta lekkostrawna przed USG. Jeśli chodzi o planowane USG jamy brzusznej, przygotowanie się do badania obejmuje również unikanie palenia papierosów oraz żucia gumy.
Dieta przed USG jamy brzusznej – co należy wiedzieć?
USG jamy brzusznej wykonuje się w przypadku podejrzenia nieprawidłowości i zaburzeń funkcjonowania organów takich jak np. nerki, pęcherzyk żółciowy, wątroba itd. Jego wykonanie może być wskazane np. w przypadku uciążliwych wzdęć, biegunek czy zaparć, a także przy krwawieniach z odbytu i bólach brzucha. Na planowane USG jamy brzusznej pacjent powinien się odpowiednio przygotować, gdyż jest to niezbędne, aby uzyskać prawidłowe wyniki. Przede wszystkim, jak wcześniej wspomniano, rekomendowana jest dieta lekkostrawna przed USG. Przepisy na wartościowe i jednocześnie lekkostrawne posiłki z powodzeniem znajdziemy w internecie.
Oczywiście odpowiednia dieta przed USG brzucha to nie wszystko. Pacjent, zgłaszając się na badanie, powinien odpowiednio się przygotować, by móc poinformować lekarza o ważnych kwestiach dotyczących swojego stanu zdrowia, w tym o doskwierających dolegliwościach, chorobach przewlekłych, przyjmowanych lekach czy przebytych operacjach.
Dieta i lekkostrawna kolacja przed USG brzucha
Jak powinna wyglądać u przygotowującego się na badanie dieta? Przed USG jamy brzusznej przede wszystkim należy ograniczyć pokarmy wzdymające. Takie pokarmy odpowiadają za gromadzenie się gazów w jelitach, co może zaburzać wynik badania. Ograniczająca pokarmy wzdymające dieta przed USG brzucha powinna być wprowadzona minimum 2–3 dni przed planowanym badaniem. W tym czasie najlepiej wyeliminować z jadłospisu takie produkty jak cebula, kapusta, brokuły czy fasola. W tym czasie nie są również rekomendowane napoje gazowane oraz alkohol. Dieta lekkostrawna przed USG brzucha to jednocześnie taka, która bazuje na produktach nieobciążających układu trawiennego. Tłuste, smażone potrawy i produkty typu fast food to zdecydowanie nie jest dieta lekkostrawna przed USG. Co jeść w tym przypadku? Najlepiej postawić na chude mięso, kaszę, ryż czy ryby oraz warzywa duszone lub gotowane.
Dieta lekkostrawna przed USG może wymagać ponadto ograniczenia spożycia produktów mlecznych przynajmniej na 1–2 dni przed badaniem. Dotyczy to zwłaszcza osób, które mają problemy z trawieniem laktozy, gdyż w ich przypadku dieta mleczna może być przyczyną wzdęć. Warto również wiedzieć, że odpowiednia dieta przed USG jamy brzusznej to nie wszystko. Z uwagi na to, że przed badaniem jelita powinny być jak najbardziej puste, rekomenduje się, aby pacjent zgłosił się na nie na czczo, czyli jego ostatni posiłek powinien być spożyty nie później niż na 6–8 godzin od badania. Lekkostrawna kolacja przed USG brzucha z pewnością pomoże uzyskać dokładne wyniki. Jak powinna wyglądać taka kolacja? Lekkostrawna kolacja przed USG brzucha nie powinna dostarczać dużej ilości błonnika pokarmowego, gdyż mógłby on zalegać w przewodzie pokarmowym. Unikamy też oczywiście posiłków smażonych, fast-food i wzdymających.
Jak przebiega badanie USG?
Badanie USG, jak wcześniej podkreślono, jest procedurą bezbolesną (choć przyciśnięcie głowicy do ciała może powodować chwilowo lekki dyskomfort), bezinwazyjną i bezpieczną dla pacjenta. Nie w każdym przypadku na USG trzeba się przygotowywać, ale mając np. planowane USG jamy brzusznej, przygotowanie będzie niezbędne, o czym zapewne pacjent zostanie wcześniej poinformowany przez lekarza. Jak wcześniej wspomniano, konieczna będzie między innymi dieta lekkostrawna przed USG brzucha oraz unikanie pokarmów wzdymających. W przypadku USG jamy brzusznej pacjent powinien dodatkowo (oprócz zachowania diety) na około 1–2 godziny przed badaniem wypić około 1–1,5 litra wody niegazowanej i powstrzymać się od oddawania moczu, by badanie mogło być wykonane przy pełnym pęcherzu.
Jak przebiega badanie USG? Pacjent ustawia się w odpowiedniej pozycji, by ułatwić lekarzowi przeprowadzenie badania. W przypadku USG jamy brzusznej pacjent leży na plecach, ale już w przypadku USG żył kończyn dolnych pacjent zapewne zostanie poproszony o pozostanie w pozycji stojącej. Na skórę pacjenta lekarz nakłada specjalny żel do USG, który ułatwia przesuwanie sondy po skórze i jednocześnie pozwala uzyskać możliwie najbardziej precyzyjny obraz struktur wewnętrznych bez zakłóceń związanych przykładowo z obecnością pęcherzyków powietrza. Taki żel ma neutralne pH i jest bezpieczny dla skóry, a jego zastosowanie jest kluczowe dla prawidłowego przewodzenia ultradźwięków.
W czasie badania lekarz będzie przesuwać głowicą sondy po badanym obszarze ciała, by uzyskać odpowiedni obraz. W razie potrzeby może też zatrzymać głowicę, by wykonać odpowiednie pomiary czy zdjęcie. Jeśli będzie to konieczne, w czasie badania pacjent może być poproszony o nabranie powietrza lub zmianę pozycji ciała. Ważne, aby współpracować z lekarzem, gdyż umożliwi mu to jak najdokładniejszą ocenę badanych narządów. Badanie USG nie jest długotrwałe, choć czas procedury zależy od wielu czynników. Po USG pacjent otrzymuje od lekarza szczegółowy opis jego wyników i ewentualnie dalsze zalecenia.
Co wykrywa badanie USG?
Badanie USG może pomóc w diagnostyce wielu nieprawidłowości różnych układów, a także w kontrolowaniu ich postępowania czy w monitorowaniu efektów wdrożonego leczenia. USG pozwala lekarzowi ocenić, czy obserwowane narządy mają prawidłową strukturę, budowę oraz wielkość. Za pomocą USG można również wykryć zmiany takie jak torbiele, włókniaki czy guzy, a nawet złogi w układzie moczowym oraz obecne stany zapalne i nie tylko.
